Kansızlık Belirtileri ve Tedavisi

Halk arasında kansızlık olarak bilinen anemi toplumda oldukça yaygın görülen ve insanın hayatını ciddi bir şekilde etkileyebilen bir rahatsızlıktır. Anemi konusu tıp camiasında çok önemlidir zira birçok kişi kansızlık sebebiyle doktora başvurmakta, birçok hastalığın sonucu olarak anemi görülebilmekte ve anemi birçok hastalığa sebep olabilmektedir. Bizler de bu yazımızda kansızlık sebepleri nelerdir, kansızlık nasıl anlaşılır ve anemi nasıl tedavi edilir gibi sorulara yanıt arayacağız.

Öncelikle şunu belirtelim ki kansızlık olarak adlandırılan şey kandaki bir hücre grubunun –ki buna eritrosit(alyuvar) denir- ve o hücre grubu içinde oksijeni taşıyan hemoglobin molekülünün alt sınırların altına düşmesidir. Basit bir hemogram testiyle anlaşılan anemi, hemoglobinin erkeklerde 13, kadınlarda ise 12’nin altına düşmesi olarak da tanımlanabilir.

Aneminin en yaygın belirtileri halsizlik, güçsüzlük, çabuk yorulmadır.

Aneminin en yaygın belirtileri halsizlik, güçsüzlük, çabuk yorulmadır. Bu belirtiler kişinin günlük hayatını, öğrenci ise ders başarısı, iş hayatında iş başarısını oldukça olumsuz etkileyecek düzeyde belli olur. Bu yüzden kansızlık ne aşamada olursa olsun tedavi edilmelidir. Cilt mukozalarında ve göz kapaklarının altında kırmızı renkte açılma, beyazlaşma da akla kansızlık getirmelidir. Daha ciddi durumlarda kaşık tırnak, dil papillalarında düzleşme, hipotansiyon belirtileri(baş dönmesi) gibi şeyler görülebilir. Baş ağrısı, kulak çınlaması daha az kişide gözüken belirtilerdir.

Anemi yapan sebepleri araştıracak olursak en yaygın olarak karşımıza demir eksikliği anemisi çıkar. MCV’nin normal değerlerde(hafifçe düşmüş olabilir) seyrettiği ama hemoglobinin düşük olduğu bir tahlil sonucu ilk akla gelen kansızlık çeşididir. DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ ADET GÖREN BAYANLARDA ÇOK SIK OLARAK KARŞIMIZA ÇIKAR. Her kanamada ekstra olarak demir kaybeden bayanlar eğer yeteri kadar hayvansal gıda(özellikle kırmızı et) almazsa muhtemelen kansızlık yaşayacaklardır. Demir eksikliği anemisi çok uzun süre ihmal edilmedikçe genelde ciddi rahatsızlıklara yol açmasa da gerçekten çok çabuk yorulma ve güçsüzlüğe sebep açar. Bununla birlikte vücutta azalan demir yerine konmazsa anemi ilerleyecek ve ciddi sonuçlar doğurabilecektir. Demir eksikliği anemisi çok sık olarak fazla demir kaybından yani kan kaybından meydana gelir ve burada aslolan şey bu fazla kaybın sebebini bulmaktır. Eğer adet kanaması fazla oluyorsa bu mutlaka araştırılmalıdır. Bununla birlikte özellikle sindirim sistemindeki gizli kanamalar da anemi yaparak ciddi rahatsızlıkların ipuçlarını gösterebilir. Demir eksikliği anemisinin özellikle küçük yaşlarda belirtisi bazen toprak vb. yenmeyen şeyleri yemeye eğilimdir ve genelde altında daha farklı genetik hastalıklar çıkabilir.

Demir eksikliği anemisinin en temel tedavisi kaybedilen demiri yerine koymaktır.

Demir eksikliği anemisinin en temel tedavisi kaybedilen demiri yerine koymaktır. Burada önemli olan nokta şudur: vücutta demir depolarının dolu olması gerekir. Haliyle demir destek tedavisine başlandığında kan değerleri normale dönse bile 3 ay daha tedaviye devam edilmelidir. Doktorunuz demir depolarınızın durumunu serum ferritin düzeyine bakarak ölçebilir, siz tedaviye doktorunuz söyleyene kadar devam ediniz. Bunun yanında özellikle adet gören bayanların haftada en az 2 kez kırmızı et tüketmesi demir eksikliği anemisi yaşamamak için en önemli hususlardan biridir. Demir ilaçları kilo yapmaz, bu tamamen yanlış bir efsanedir.

Kansızlık yapan sebeplerden diğerleri; kronik böbrek veya karaciğer hastalıkları, talesemi, b12 ve/veya folik asit eksikliği, orak hücreli anemi gibi hemolitik anemiler, kemik iliği yetersizliği gibi ciddi hastalıklar, tiroid hormonu eksikliği gibi metabolik rahatsızlıklar olabilir ve bunların ciddi sonuçları vardır. Bu yüzden yukarıda bahsettiğimiz belirtilerin biri varsa, kendinizi son aylarda güçsüz ve halsiz istiyorsanız aile hekiminize başvurmanız, olası bir kansızlığı basit bir testle yakalayıp tedavi ettirmeniz gayet ehemmiyetlidir.