Şeker Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi

Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diabetes mellitus son yıllarda oldukça sık karşılaşılan bir hastalık haline geldi. Öyle ki dahiliye polikliniğe başvuranlar arasında %30ları geçen bir oranla diyabet veya diyabet öncesi evre olarak tarif edilen prediyabet tanısı konmakta. Biz de bu önlenebilen ama önlenmezse de komplikasyonları ölümcül olabilen hastalığı her yönüyle ele almaya ve farkındalığımızı arttırmaya çalışacağız.

Şeker Hastalığı Çeşit Çeşit midir?
Evet şeker hastalığının çeşitli versiyonları bulunmaktadır. Tip 1  ve Tip 2 Diabet biyolojik mekanizmaları olarak oldukça farklı ve klinik yansımaları da epey farklı olabilen iki tipidir şeker hastalığının.

  • Tip 1 şeker hastalığında sorun vücudun insülin hormonu üreten pankreas adacık hücrelerine karşı antikor üretmesi ve o hücrelerin ölümüne sebep olmasıdır. Pankreas adacık hücrelerinin yaklaşık yüzde 80i kaybolduğunda hastalık bulgu vermeye başlar. Genelde öncelikle hipoglisemik şokla farkedilir. Bu ilk şoka iyi müdahale edilmesi gerekir. Yaşam boyunca özellikle tip 1 diabette görülebilecek hipoglisemik şoklara karşı ilk yapılacak şey 1-2 adet kesme şeker almaktır. Bunu ileride tekrar konuşacağız. Tip 1 diyabet, toplumdaki bütün diyabet hastalıklarının yaklaşık yüzde 5-10 ununu oluşturur ve şu andaki tıp düzeyinde sürekli insülin kullanımından başka hiçbir tedavisi yoktur. Tip 1 diyabet genelde çocuk veya genç yaşta ortaya çıkar, klinik tablosu çok belirgindir, görülen kişi genelde çok kilolu değildir. İnsülinlerin düzenli kullanımıyla normal bir hayat yaşamaya devam ederler biiznillah.
  • Tip 2 şeker hastalığı ise vücudun çevre dokularında, kaslarında çeşitli sebeplerle(genelde obeziteye bağlı insülin reseptörlerinin çevresinin yağlanması) insülin hormonuna duyarlılığının azalmasıdır. Tip 2 şeker hastalığı mutlak bir olgu değildir, insülin vücuttaki işlevi azalmıştır ama bitmiş değildir. Tip 2 diyabet hastalığı toplumdaki bütün diyabet hastalıklarının yüzde 90nını oluşturmaktadır. Ayrıca bu tip diyabet hastalığı oluşmadan önce tespit edilebilir, bazı yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla henüz diyabet oluşmadan engellenebilir. Bu yüzden bu konu hakkında bilgi sahibi olmak çok önemlidir.

Diyabet ciddi ve tedavi edilebilen bir hastalıktır

Tip 1 Diyabet Hastalığı Tedavisi

Tip 1 diyabet hastalığının günümüz itibariyle tek tedavisi sürekli insülin kullanımıdır. İnsülin kullanılmaz ise kişinin yaşaması mümkün değildir. Tip 1 Diyabette dikkat edilmesi gereken şey, insülin dozlarını ve insülin uygulama vakitlerini iyi ayarlamalıdır. Bu tip diyabet hastası kişilerin vücudunda fıtri olarak üretilen hiç insülin olmadığı için bütün insülin ihtiyacını dışardan alması gerekir. İnsülinlerini düzenli kullandığı müddetçe kişinin günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam beklentisi diğer insanlardan farksızdır.

Tip 2 Diyabet Hastalığı Neden Olur?

Tip 2 Diyabet vücutta insülin hormonuna karşı direnç oluşmasıdır. Bunun en büyük sebebi obezitedir. Ancak burada şuna dikkat etmek gerekir ki aslında tip 2 diyabet için en önemli risk faktörü bel çevresi yağlanmasıdır. Yani kişi obez olmasa da bel çevresi yağlanması varsa risk grubundadır. Aynı zamanda ailede tip 2 diyabet görülmesi de çok önemli bir risk faktörüdür. Erkeklerde 106 cm, kadınlarda 94 cm üzeri bel çevresi tehlike çanlarının çalması anlamına gelir. Bunlarla birlikte stres, sigara, hareketsiz yaşam, aşırı un ve tatlı tüketimi tip 2 diyabet hastalığı için önemli risk faktörleridir. Sportif bir yaşam, ince bel, dengeli beslenme ve aşırı karbonhidrattan kaçınma tip 2 diyabet hastalığının ortaya çıkmasını ÇOK BÜYÜK ORANDA ENGELLEYECEKTİR.

Tip 2 Diyabet Hastalığının Belirtileri Nedir?

Tip 2 Diyabet hastalığının en sık belirtisi poliüri ve polidipsidir. Yani sık idrara gitme, çok su içmedir. Kandaki glikoz çok yükseldiğinden dolayı normalde asla idrara geçmemesi gereken şeker idrarla atılmaya başlar. İdrarla şeker atılımından dolayı da birkaç ay içerisinde hızlı kilo kaybı diyabet hastalığının karakteristik bir diğer özelliğidir. Eğer bu üç belirtinin(çok ve sık idrara gitme, çok ve sık su içme, hızlı kilo kaybı) herhangi biri sizde mevcutsa muhakkak hekiminize başvurunuz.
Diyabet hastalığının daha az ve geç evrede görülen belirtileri ise, ağızda amonyak benzeri koku, görme bozukluğu, kas güçsüzlüğü, ayak ve bilek nabızlarında zayıflama, el ve ayak uçlarında yangı ve uyuşukluk gibi şeylerdir. Ancak bu belirtiler gözüktüğünde ciddi olarak kanınızda çok yüksek şeker ölçülür ve geri dönülmez organ ve doku hasarları başlamış demektir. Acilen doktora gitmelisiniz.

Tip 2 Diyabet sinsidir ve belirtileri iyi okunmalıdır.

Tip 2 Diyabet Hastalığının Tanısı Nasıl Konur?

Şeker hastalığının tanısının konması venöz kandaki kan şekerinin ölçülmesiyle olur. Temel olarak 4 tanı metodu vardır.

  • 8-10 saatlik açlıktan sonra yapılan ölçümde kan şekerinin 126 ve üstü çıkması diyabet tanısı koydurur. 100 ile 125 arası prediyabettir. Normal değeri 70-100 arasıdır.
  • Rastgele bir zamanda ölçülen kan şekerinin 200 ve üstünde çıkması diyabet tanısı koydurur.
  • Yemekten sonra ( klinikte 75 gr. Oral Glukoz yüklemesi sonrası) 2. Saatte bakılan kan şekerinin 200 ve üstü çıkması diyabet tanısı koydurur. 140-200 arası prediyabettir. Normali 140 ın altında olmasıdır.
  • Rastgele bir zamanda ölçülen HbA1c düzeyinin 6.5 ve üzerinde çıkmasıdır. 5.7-6.5 arası prediyabettir.

Ölçümlerimi yaptım/yaptırdım, prediyabet olduğum tespit edildi, ne yapmalıyım?

Muhtemelen doktorunuz yaşam değişikliği yapmanız için size yaklaşık 3 ay kadar süre tanıyacaktır. Bu dönemde kesinlikle ama kesinlikle kilo vermelisiniz. Bu kilo vermeyi de karbonhidrat ve yağlardan uzak durarak bel çevresini eritmeye odaklamanız gerekmektedir. Ekmek, unlu mamüller, pirinç, yağlı yemekler, tatlılar hayatınızda olmamalı. Muhtemelen doktorunuz size bir diyetisyene gitmenizi önerecek hatta sevk edecektir, bunu uygulayınız. Düzenli spor ve yürüyüş yapmanız, sigara kullanıyorsanız muhakkak bırakmanız şeker hastalığına yakalanmanızı engellemek için şarttır. Bunları yaptıktan sonra doktorunuza ayda bir danışarak gidişatınızla ilgili bilgi almalısınız. Eğer doktorunuz kullanmanız için ilaç vermişse bunları muhakkak kullanmalısınız. Bunları yapmaz ve diyabet tanısı alırsanız ÖMRÜNÜZÜN SONUNA KADAR İLAÇ KULLANMAK ZORUNDA KALABİLİRSİNİZ.

Diyabette en önemli şeylerden biri beslenmeye ve kiloya dikkat etmektir.

Tip 2 Diyabet Tanısı Aldım, Ne Yapmalıyım?

Üstte yazan şeylerin aynısını yapmak zorundasınız yoksa şekerinizi sadece ilaçlarla veya insülinle kontrol altına almak zaman geçtikte zorlaşacaktır. Yani;
“Kesinlikle ama kesinlikle kilo vermelisiniz. Bu kilo vermeyi de karbonhidrat ve yağlardan uzak durarak bel çevresini eritmeye odaklamanız gerekmektedir. Ekmek, unlu mamüller, pirinç, yağlı yemekler, tatlılar hayatınızda olmamalı. Muhtemelen doktorunuz size bir diyetisyene gitmenizi önerecek hatta sevk edecektir, bunu uygulayınız. Düzenli spor ve yürüyüş yapmanız, sigara kullanıyorsanız muhakkak bırakmanız şart!” Bununla birlikte her gün düzenli olarak şekerinizi ölçmeli ve takip etmelisiniz. Eğer şekeriniz ilaçlarla kontrol altına alınabilecek düzeyde ve kilonuz çok fazla değilse doktorunuz hemen insülin başlamayacaktır. Oral anti diyabetik ilaçlar verecektir. Bu ilaçları düzenli kullanır ve yaşam tarzınızı değiştirir, kilo verirseniz TEDAVİ OLABİLİRSİNİZ. Aksi halde kısa bir süre sonra her gün kendinize insülin iğnesi yapmak zorunda kalırsınız. Eğer doktorunuz insülin kullanmanız gerektiğini söylerse muhakkak kullanmalısınız, yoksa şeker hastalığı ölümcül olabilen çok ciddi bir dizi hastalığı beraberinde getirecektir.

Ayrıca bu noktada hatırlatmamız gereken şudur ki; insülin ve/veya ağızdan alınan şeker ilaçları kanınızdaki şekeri normal seviyelere çekip idrarla şeker atmanızı engellediğinden, eğer beslenmenize dikkat etmezseniz öncesinde verdiğiniz kiloları hızlı bir şekilde geri almanız kaçınılmazdır. Alınan her bir kilo da hastalığınızı şiddetlendirecektir.

Tip 2 Diyabet Nelere Yol Açar?

Tip 2 diyabetin en tehlikeli yönü belirtilerinin tolere edilebilir olması, bu yüzden tedavi gereğinin hasta tarafından başlarda hissedilmemesi ve geç teşhis edilmesidir. Halbuki kandaki yüksek şeker öncelikle damarlara, sonra sinirlere, sürekli idrarla atılması böbreklere, dolaylı olarak da bütün organlara zarar verir. Tedavi edilmeyen bir şeker hastalığı 5 yıl içerisinde çok ciddi hastalıklara sebep olur. Bunlardan bazıları şunlardır:

  • Ateroskleroz(damar yağlanması): Tedavi edilmeyen şeker hastalığında kalp krizi ve inme geçirme riski kat ve kat artar, ölümlerin çoğu da bu sebeple olmaktadır.
  • Diyabetik Nefropati: Tedavi edilmeyen şeker hastalığı 5-10 yıl içerisinde böbrekle geri dönüşsüz bir hasar bırakır. İleri evrelerde böbrek yetmezliği gelişir ve kişi diyalize, bir dizi ilaca daha bağımlı hale gelir.
  • Yara iyileşmesi gecikmesi: Tedavi edilmeyen diyabet hastalığında en ufak bir yara bile geç iyileşir, çok kolay mikrop kapabilir. Maalesef bunların sonucu bazı uzuvların kesilmesine kadar bile gider.
  • Retinopati: Gözdeki damarların sklerozuna bağlı ileri dönemde ciddi görme bozuklukları oluşur.
  • Nöropati: Şekerin sinirleri tutması sonucu his kaybı, güçsüzlük, ayak ve el parmaklarında yangı görülür.

Diyabet tedavi edilmezse ölümcül ve kalıcı hasara yol açar

BÜTÜN BU KOMPLİKASYONLAR ŞEKER HASTALIĞI TEDAVİ EDİLMEDİĞİNDE GÖRÜLÜR. TEDAVİ EDİLEN VE KONTROL ALTINA ALINAN ŞEKER İLE DİYABETLİ KİŞİ HAYATINA NORMAL BİR ŞEKİLDE DEVAM EDER.

Özet olarak, diyabet hastalığının çoğunluğu önlenebilir, tedavi edilebilir, durdurulabilir, başka hastalıkların ortaya çıkması engellenebilir. Eğer;

  • Kiloluysanız veya bel çevrenizde yağlanma varsa,
  • Ailenizde şeker hastalığı olan birisi varsa; mutlaka düzenli bir şekilde kan şekerinizi ölçtürün, yaşam tarzınıza dikkat edin, kilolarınızdan kurtulun, un ve tatlıdan uzak durun.
Summary
Şeker Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi
Article Name
Şeker Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi
Description
Tip 2 diyabet hastalığı toplumdaki bütün diyabet hastalıklarının yüzde 90nını oluşturmaktadır. Ayrıca bu tip diyabet hastalığı oluşmadan önce tespit edilebilir, bazı yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla henüz diyabet oluşmadan engellenebilir.
Author
Publisher Name
HayatRitmi
Publisher Logo